برآورد پتانسیل هیدروکربن زایی به وسیله پارامترهای سینتیکی و آنالیز پیرولیز راک-اول 6 سازند سرچاهان و میان لایه های زغالی سازندهای فراقون در ناحیه فارس ساحلی و خلیج فارس

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، پردیس علوم و فناوری های نوین، دانشکده مهندسی نفت، دانشگاه سمنان، سمنان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، پردیس علوم و فناوری های نوین، دانشکده مهندسی نفت، دانشگاه سمنان، سمنان

3 استاد، دانشکده نفت، دانشگاه صنعتی امیر کبیر، تهران

چکیده

مطالعات سنگ منشا یکی از مسایل کلیدی در فعالیت‌های اکتشاف نفت است، یکی از روش‌های استاندارد برآورد مقدار هیدروکربن تولیدی، تعیین پارامترهای سینتیکی و آنالیز پیرولیز راک- اول از نمونه‌های سنگ منشا است. در این مقاله با استفاده از آنالیز دستگاه راک- اول6، به ‌بررسی توان هیدروکربن‌زایی و بلوغ ماده آلی سازندهای سرچاهان و فراقون به دلیل وجود میان لایه‌های شیلی و زغالی در این سازندها در منطقه خلیج‌‌فارس و فارس ساحلی پرداخته می‌شود. نتایج آنالیز پیرولیز راک- اول نشان می‌دهد سازند سرچاهان در انتهای پنجره‌ نفتی و سازند فراقون در ابتدای پنجره نفتی قرار دارند. سازند سرچاهان دارای کروژن نوع П/Ш ، П  و سازند فراقون دارای کروژن نوع Ш است. با توجه به توزیع انرژی فعالسازی، سازند سرچاهان دارای کروژن نوع П و مقدار انرژی فعال‌سازی آن بین 52-48 کیلوکالری بر مول و سازند فراقون دارای کروژن نوع Ш و مقدار انرژی فعال‌سازی آن بین 60-40 کیلوکالری بر مول است. بر اساس روند پراکندگی نمونه‌های مورد مطالعه مشخص شد که سازند سرچاهان به سمت فارس ساحلی و سازند فراقون (میان لایه های زغالی این سازند) از جنوب ایران به سمت بخش مرکزی خلیج‌‌فارس از نظر وجود ماده آلی غنی‌تر شده است و میزان بلوغ افزایش می‌یابد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Determination and Estimation of Hydrocarbon Potential by Calculating Kinetic Parameters and Rock-Eval 6 Pyrolysis Analysis in Sarchahan Formation and Coal Inter-Layers of Faraghoun Formations in Coastal Fars and Persian Gulf, Iran

نویسندگان [English]

  • M.H. Saberi 1
  • Y. Jalilian 2
  • A.R. Rabbani 3
1 Assistant Professor, New Technology Campus, Dept. of Petroleum Engineering, Semnan University, Semnan, Iran
2 M.Sc Student, New Technology Campus, Dept. of Petroleum Engineering, Semnan University, Semnan, Iran
3 Professor, Dept. of Petroleum Engineering, Amirkabir University, Tehran, Iran
چکیده [English]

This paper aims to investigate the hydrocarbon potential and organic matter maturity of Sarchahan and Faraghun formations between  coal layers. To do this, we implemented the kinetic parameter and Rock-Eval 6 Pyrolysis analysis methods. Results showed that moving toward the coastal Fars (Sarchahan Formation) and from south of Iran to the central part of Fars bay (Faraghun Formation), there is an increase in the maturity of the organic matter.

کلیدواژه‌ها [English]

  • HYDROCARBON POTENTIAL
  • Source Rock
  • Faraghun and Sarchahan formations
[1]     کمالی، م. ر.، قربانی، ب.؛ 1385؛ "ژئوشیمی آلی از فیتوپلاکتون تا تولید نفت". انتشارات آرین زمین، 318 صفحه.

[2]     رضایی، م. ر.؛ 1394؛ "زمینشناسی نفت". انتشارات علوی، 472 صفحه.

[3]     صابری، م. ح.، جلیلیان، ی.؛ 1396؛"بررسی توان هیدروکربنزایی سازندهای زاکین و فراقون با استفاده از دادههای پیرولیز راک -اول". چهارمین همایش بین المللی نفت،گاز و پتروشیمی :  مرکز پژوهش‌های صنعتی و معدنی، 12 صفحه.

[4]     ربانی، ا. ر.، افشاری، ن.، خالقی، م.؛ 1385؛ "مطالعه ژئوشیمیایی سازندهای فراقون، سرچاهان و سیاهو و بررسی نقش آنها در زایش گاز در ناحیه فارس و بندرعباس". نشریه امیر کبیر، دوره هفدهم، شماره 65، ص 61-53.‎

[5]     میرشاهانی، م.، خواجه‌زاده، ا.، خانی، ب.؛ 1395؛ "کاربرد انعکاس گراپتولیت و کیتینوزوا در تعیین پختگی سازندهای پالئوزوئیک زیرین ناحیه بندرعباس". مجله زمین‌شناسی کاربردی پیشرفته، دوره ششم، شماره 21، ص 35-45.

[6]     واعظیان، ا.، ضیایی، م.، کمالی، م. ر.، قیاسی فریز، ج.؛ 1392؛ "مطالعهای بر ویژگیهای ژئوشیمیایی سنگ منشاهای احتمالی میدان نفتی سلمان در حوضه رسوبی خلیجفارس". اولین همایش زمین شمیی کاربردی ایران، دامغان، دانشگاه دامغان.

[7]     دبستانی، ن.، حسن‌نژاد، ع. ا.، معماریان، م.، مصدق، ح.؛ 1394؛ "مقایسه دادههای زمینشیمیائی آلی سازند مبارک‌) البرزشرقی(دربرشهای تویه رودبار ، لب نسار و میغان". مجله زمین‌شناسی کاربردی پیشرفته، دوره پنجم، شماره 17، ص 37-47.

[8]     مطیعی، ه.؛ 1389؛ "مقدمهای بر ارزیابی مخازن نفتی زاگرس".  انتشارات آرین زمین، 419 صفحه.

[9]     آقانباتی، ع.؛ 1385؛ "زمین‌‌ شناسیایران". سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 371 صفحه.

[10]  Ghazban, F. (2007). “Petroleum geology of Persian Gulf”. Teheran University and National Iranian Oil Company, pp. 734.

[11]  علوی نائینی، م.؛ 1372؛ "زمینشناسیایران،چینهشناسیپالئوزوییکایران". سازمان زمین شناسی کشور، 511 صفحه.

[12]  مطیعی، ه.؛ 1374؛ "زمینشناسیایران،زمینشناسینفتزاگرس". دو جلد، سازمان زمین‌شناسی کشور، 537 صفحه.

[13]  Saberi, M. H., Rabbani, A. R., and Ghavidel-syooki, M. (2016). “Hydrocarbon potential and palynological study of the Latest Ordovician–Earliest Silurian source rock (Sarchahan Formation) in the Zagros Mountains, southern Iran”. Marine and Petroleum Geology, 71: 12-25.

[14]  French Institute of Petroleum.” Software Note: OPTKIN-The Basin Modeling Line-User Guide”Beicip-Franlab, pp. 78.

[15]  حمدی، ب.؛ 1374؛ "زمینشناسیایرانکامبرینوپرکامبرین". سازمان زمین شناسی ایران، 311 صفحه.

[16] مطیعی، ه.؛ 1372؛ "زمینشناسیایران،چینهشناسیزاگرس". سازمان زمین شناسی ایران، 210 صفحه.

[17]  Sweeney, J. J., Burnham, A. K., and Braun, R. L. (1987). “A model of hydrocarbon generation from type I kerogen: application to Uinta Basin, Utah”. AAPG Bulletin, 71(8): 967-985.

[18]  Mangotra, S. R., Chari, M. V. N., Thomas, N. J., Mishra, K. N., and Chandra, K. (1995). “Determination and analysis of optimal kinetic parameters for hydrocarbon generation from source rock sequences of Cambay basin, India”. Organic Geochemistry, 23(5): 371-378.

[19]  Rabbani, A. R. (2008). “Geochemistry of crude oil samples from the Iranian sector of the Persian Gulf”. Journal ofPetroleum Geology, 31(3): 303-316.

[20]  Abarghania, A., Ostadhassana, M., Gentzisb, T., Carvajal, S., Ocubalidetb, O., Bubacha, B., Mannc, M., and Houc, X. (2019). “Correlating Rock-Eval™ Tmax with bitumen reflectance from organic petrology in the Bakken Formation”. International Journal of Coal Geology, 205: 87-104.

[21]  Lia, M., Chenb, X., Caoa, T., Mac, X., Liub, X., QiguiJianga, Z., and Wud, S. (2018). “Expelled oils and their impacts on Rock-Eval data interpretation, Eocene Qianjiang Formation in Jianghan Basin, China”. International Journal of Coal Geology, 191: 37-48.

[22]  Espitalié, J., Deroo, G., and Marquis, F. (1985). “La pyrolyse Rock-Eval et ses applications. Première partie”. Revue de l’Institut français du Pétrole, 40(5): 563-579.

[23]  Hunt, J. M. (1996). “Petroleum geology and geochemistry”. W.H. Freeman, pp. 743.

[24]  Lewan, M. D., and Ruble, T. E. (2002). “Comparison of petroleum generation kinetics by isothermal hydrous and nonisothermal open-system pyrolysis”. Organic Geochemistry, 33(12): 1457-1475.

[25]  Rabbani, A. R. (2007). “Petroleum geochemistry, offshore SE Iran”. Geochemistry International, 45(11): 1164-1172.

[26]  Chen, Z., Liua, Z., and Osadetza, Z. (2019). “Petroleum generation kinetic models for Late Ordovician kukersite Yeoman Formation source rocks, Williston Basin (southern Saskatchewan), Canada”. Fuel, 241: 234-246.

[27]  Liao, l., Wang, Y., Chen, C., and Deng, R. (2018). “Kinetic study of marine and lacustrine shale grains using Rock-Eval pyrolysis: Implications to hydrocarbon generation, retention and expulsion”. Marine and Petroleum Geology, 89(1): 164-173.

[28]  Karimi, A. R., Rabbani, A. R., and Kamali, M. R. (2016). “A bulk kinetic, burial history and thermal modeling study of the Albian Kazhdumi and the Eocene-Oligocene Pabdeh formations in the Ahvaz anticline, Dezful Embayment, Iran”. Journal of Petroleum Science and Engineering, 146: 61-70.