ارزیابی ریسک های محیط زیستی کارخانه زغالشویی البرز شرقی با استفاده از روش تحلیل تاکسونومی

نویسندگان

استادیار، گروه مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد

چکیده

معدنکاری و صنایع وابسته به مواد معدنی در ارتباط نزدیک و مستقیم با محیط زیست قرار دارند. تاثیرات محیط زیستی این صنایع باید به نوعی کنترل و مدیریت شوند که کمترین اثرات منفی (ریسک) را بر روی محیط زیست داشته باشند. مطالعات ارزیابی ریسک محیط زیستی، گامی مناسب برای شناسایی، تجزیه و تحلیل و رتبه‌بندی عوامل مخاطره‌آمیز است که در نتیجه کاهش و کنترل ریسک‌های بالقوه در راستای حفظ محیط زیست را در پی دارد. در این تحقیق ضمن شناسایی ریسک‌های محیط زیستی ناشی از کارخانه زغالشویی البرز شرقی در قالب هفده عامل ریسکی، به بررسی تاثیر آن‌ها در دوازده مولفه محیط زیستی پرداخته شده است. برای این منظور ابتدا مجموعه‌ای از معیارها برای ارزیابی ریسک‌ها پیشنهاد شد. در ادامه با استفاده از روش تحلیل تاکسونومی به عنوان یکی از مهمترین روش‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه، ارزیابی ریسک‌ها انجام شده است و ریسک‌های هفده‌گانه در هر کدام از دوازده مولفه محیط زیستی تحت تاثیر رتبه‌بندی شدند. بر اساس برخی از نتایج به‌دست آمده، ریسک‌های "وضعیت رویت محدوده صنعتی"، "روش دفع مواد باطله"و "نوع تشکیلات زمین‌شناسی منطقه" به ترتیب در هر کدام از مولفه‌های "کاربری منطقه"، "مسایل اجتماعی" و "آب‌های سطحی" رتبه اول را به خود اختصاص داده و به عنوان بحرانی‌ترین ریسک‌ها معرفی شدند. بنابراین با توجه به عدم امکان ارایه پاسخ همزمان به کلیه ریسک‌ها می‌توان بر مبنای رتبه‌بندی به‌دست آمده برای آن‌ها در هر مولفه، تمهیدات لازم را به‌کار گرفت و به منظور کاهش زیان ناشی از آن‌ها برنامه‌ریزی لازم را به عمل آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Environmental risk assessment in Eastern Alborz coal plant using taxonomy analysis

نویسندگان [English]

  • M. Hayati
  • R. Ghaedrahmati
Assistant Professor, Dept. of Mining, Faculty of Engineering, Lorestan University, Khorramabad
چکیده [English]

Mining and minerals industries are closely related and linked to their immediate environment. The environmental impacts of this industry should be managed in a way to have a minimum negative effects (risks) on the environment. Environmental risk assessment is done to identify, analyze and rank the risk factors and reduce the likelihood of their occurrence and control potential risks in order to preserve the environment. The purpose of this study was to identify environmental risks imposed by coal washing plant of eastern Alborz (17 risk factors) and assess their impact on the 12 environmental factors (such as agriculture, ecology, etc.). Therefore, a set of risk assessment criteria are considered using taxonomy analysis  that is one of the most important MADM methods. For example, the components of the "user area", "social issues", "surface water" and "groundwater" in the visible range, the risk of industrial, waste disposal methods, types of geological formations in the area are ranked and assigned as the most critical components of these risks. Therefore, based on the ratings obtained for the risks in each component the necessary arrangements could be made  to reduce the harm caused by them.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental risk assessment
  • Environmental factors
  • Coal washing plant
  • Taxonomic analysis
[1]     Ghosh, S., and Jintanapakanont, J. (2004). “Identifying and assessing the critical risk factors in an underground rail project in Thailand: a factor analysis approach”. International Journal of Project, 22(8): 633-643.

[2]     Folchi, R. (2003). “Environmental impact statement for mining with explosives: a quantitative method”. In: I.S.E.E 29th Annual Conference Explosives and Blasting Technique, February 2–5, Northville, Tennessee, U.S.A..

[3]     Bertolinia, M., Bevilacquab, M., Ciarapicab, F. E., and Giacchettab, G. (2009). “Development of Risk-Based Inspection and Maintenance procedures for an oil refinery”. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 22(2): 244–253.

[4]     Favasa, P. J. C., and Pratasb, J. (2014). “Uranium Bioavailability and Environmental Risk Assessment in Soils Contaminated by Mining”. IERI Procedia (ScienceDirect), 9: 43–46.

[5]     Rebelo, A., Ferra, I., Gonçalvesb, I., and Marquesb, A. M. (2014). “A Risk Assessment Model for Water Resources: Releases of dangerous and hazardous substances”. Journal of Environmental Management, 140(1): 51–59.

[6]     Wang, Y., Cheng, G., Hu, H., and Wu, W. (2012). “Development of a risk-based maintenance strategy using FMEA for a continuous catalytic reforming plant”. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 25(6): 958–965.

[7]     Laul, J. C., Simmons, F., Goss, J. E., Boada-Clista, L. M., Vrooman, R. D., Dickey, R. L., Spivey, S. W., Stirrup, T., and Davis, W. (2006). “Perspectives on chemical hazard characterization and analysis process at DOE”. Journal of Chemical Health and Safety, 13(4): 6–39.

[8]     Shahriar, A., Sadiq, R., and Tesfamariam, S. (2012). “Risk analysis for oil & gas pipelines: A sustainability assessment approach using fuzzy based bow-tie analysis”. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 25(3): 505–523.

[9]     Hong, E. S., Lee, I. M., Shin, H. S., Nam, S. W., and Kong, J. S. (2009). “Quantitative risk evaluation based on event tree analysis technique: Application to the design of shield TBM”. Tunneling and Underground Space Technology, 24(3): 269–277.

[10]  Chapman, C. B., and Ward, S. C. (2003). “Project Risk Management: Processes, Techniques and Insights”. John Wiley, Second edition, UK: Chichester.

[11]  Pomerol, J. C., and Romero, S. B. (2000). “Multi-criterion decision in management: Principles and practice”. Kluwer Academic, Dordrecht, Netherlands.

[12]  Saaty, T. L., and Vargas, L. G. (2006). “Decision making with the analytic network process: economic, political, social and technological applications with benefits, opportunities, costs and risks”. Springer, New York.

[13]  جوزی، س. ع.؛ صفاریان، ش.؛ 1390؛ "تجزیه و تحلیل ریسک های محیط زیستی نیروگاه گازی آبادان با استفاده از روشTOPSIS"، محیط شناسی، دوره 37، شماره 58، ص 66-53 .

[14]  جوزی، س. ع.؛ ابراهیمی، م.؛ 1393؛ "ارزیابی ریسک محیط زیست طرح توسعه راه آهن غرب کشور به روش تلفیقی تصمیم گیری چند معیاره و YAPP"، دو فصلنامه پژوهشهای محیط زیست، دوره 5، شماره 9، ص 102-87.

[15]  جوانمردی، م.؛ علیزاده، پ.؛ راد درویش، ع.؛ کشایی، س.؛ 1392؛ "رتبهبندی حوزه های مختلف ریسک زیست محیطی و سلامت انسان در فناوری نانو با استفاده از روش TopsisوAHP در محیط فازی"، نشریه مدیریت شهری، دوره 11 ، شماره31، ص 355-335.

[16]  جوزی، س. ع.؛ منوری، س. م.؛ خسروانی، ه.؛ 1392؛ "ارزیابی ریسک محیط زیستی سد رودبار لرستان در مرحله ساختمانی به روش تلفیقی تصمیم گیری چند شاخصه و مدلRAM- D"، دو فصلنامه پژوهش‌های محیط زیست، دوره 3، شماره 6، ص 16-3.

[17]  رضایان، س.؛ ایرانخواهی، م.؛ جوزی، س. ع.؛ 1393؛ "ارایه الگوی ارزیابی ریسک زیست محیطی پروژه های انتقال گاز به روش های سامانه شاخص گذاری و AHP (مطالعه موردی: پروژه انتقال گاز 24 اینچ تسوج سلماس)"، فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره 16، شماره 3، ص 23-11.

[18]  فضل‌الله، آ.؛ محمدفام، ا.؛ حاجی‌پروانه، م.؛ امیدواری، م.؛ 1393؛ "ارایه روشی برای ارزیابی ریسکهای بهداشتی، ایمنی و محیط زیست با استفاده از روشهای تصمیمگیری چندمعیاره (مطالعه موردی: ساخت نیروگاه)"، بهداشت و ایمنی کار، دوره 4، شماره 1، ص 64-55.

[19]  Ghaedrahmati, R., and Doulati Ardejani, F. (2012). “Environmental impact assessment of coal washing plant (Alborz- Sharghi –Iran)”. Journal of Mining & Environment, 3(2): 69-77.

[20]  Azar, A., and Rajabzadeh, A. (2002). “Applied decision making (Eds.)”. Negahe Danesh, Publisher: Tehran.

[21]  Asgarpour, M. J. (2008). “Multiple criteria decision making”. University of Tehran Press, 8rd edition.

[22]  McDermott, R. E., Mikulak, R. J., and Beauregard, M. R. (1996). “The basics of FMEA”. Quality Resources, New York.

[23]  Klein, J. H., and Cork, R. B. (1998). “An approach to technical risk assessment”. International Journal of Project Management, 16(6): 345-351.

[24]  Waterland, L. R., Venkatesh, S., and Unnasch, S. (2003). “Safety and Performance Assessment of Ethanol/Diesel Blends (E-Diesel)”. Cupertino, California.

[25]  Baccarini, D., and Archer, R. (2001). “The risk ranking of projects: a methodology”. International Journal of Project Management, 19(3): 139-145.

[26]  Pertmaster Software Tutorial, (2002). Pertmaster Project Risk v7.5: Tutorial, manual and help. Available on: http://www.pertmaster.com.

[27]  Xu, L., and Liu, G. (2009). “The study of a method of regional environmental risk assessment”. Journal of environmental assessment, 90(11): 3290-3296.